فلسفه ی جشن  خردادگان
وبلاگ 8 خرداد 1400

فلسفه ی جشن خردادگان

ششمین روز هرماه در سالشمار شمسی باستانی ایران ،خرداد نام دارد و درششم خرداد ماه به مناسبت یکی شدن نام روز با نام ماه ،جشن خردادگان در ایران باستان برگزار می شد .
با توجه به نابودی عظیم منابع ما از جمله بخش های بزرگی از اوستا در طی تند باد های حوادث بیرحمانه ای که بر این سرزمین وزیده است ،اطلاعات بسیار اندکی برای ما ازین جشن باقی مانده است .
خرداد ، نام یکی از امشاسپندان یا فرشتگان مقرب خدای بزرگ است . این ایزد بانو موکل بر آبها است و نگهداری از آبها و برطرف کردن تشنگی و به قول ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ایرانی ، زدودن پلیدی و نجاست از آبها ،خویشکاری اوست . در ایران باستان بهنگام نوشیدن آب ،نام او را بر زبان می آوردند و از او یاد می کردند .
خرداد در اوستا به صورت «هـَئوروَتات» و در پهلوی «خُردات» یا «هُردات» نامیده شده وبه معنی کمال است .
در اوستا از خرداد و امرداد ، امشاسپندان کمال و جاودانگی ، پیوسته در کنار یکدیگر یاد می‌شود زیرا که این دو امشاسپند، پاسدارنده آب‌ها و گیاهان اند که به یاری مردمان می‌آیند و تشنگی و گرسنگی را شکست می‌دهند.
در اوستا بخشی به ستایش و نیایش به درگاه این ایزد بانو اختصاص یافته است . این بخش خرداد یشت نام دارد که چهارمین یشت از یشت‌های بیست و یک ‌گانه اوستا است .

ابوریحان در آثارالباقیه می نویسد :
خرداد ماه روز ششم آن روز خرداد است و آن عیدی است که به واسطه اتفاق دو نام، خردادگان نام دارد و معنای آن ثبات خلق است و خرداد ملکی است که به تربیت خلق و اشجار ونبات و به ازاله پلیدی از آب ها موکل است .
ایران سرزمین خشکی است که از دیر باز مردم ما با مشکل کمبود بارش باران و کمبود شدید منابع آبی روبرو بوده اند و هرچند وقت یکباربلای خشکسالی های ویرانگر بر سر مردم این سرزمین اهورایی ، فرود می آمده است چنانکه حتی امروز نیز علیرغم پیشرفت های تکنولوژیک باز هم اسیرویرانگری های آن هستیم .
ایزد بانوان ، خرداد و مرداد پرستار و نگهبان آب و گیاه بر روی زمین آب و گیاه دو موجودی که ادامه حیات انسان وابسته به آنهاست
نظر به اهمیت آب در سرزمین اهورایی ایران ، می بینیم که آب و ایزدان موکل بر آب اهمیت بسزایی در باورهای ایرانیان داشته اند . تعدد ایزدان موکل بر آب مثل آناهیتا ، خرداد، تیریا تیشتر، نشاندهنده اهمیت کلیدی آب در فلات ایران و دغدغه و نگرانی شدید ذهنی ایرانیان ازخشکسالی و کمبود آب در این سرزمین بوده است .
ایزد بانوان ، خرداد و مرداد پرستار و نگهبان آب و گیاه بر روی زمین بودند دو وجودی که ادامه حیات انسان وابسته به آنهاست . بزرگداشت ایزد بانو خرداد به معنی درک اهمیت آب ، دانستن قدرو قیمت آن ، احترام به منابع آبی، دریافتن خطرات خشکسالی وتلاش بیشترآگاهانه جمعی برای مقابله با آن است .

نوشته خانم دکتر بهار

نظرات شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *